مرا با وهم برزخ روبرو کرد
نقاب از صورتم یکباره برداشت
مرا پیش خودم بی آبرو کرد
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
وه وادي هاتنت چه م دامه قامه ت
كري داود وه ده ورت وه سه لامه ت
وه وايه ت عومرم ئو سه ر چگ وه تالان
من و تو واده مان كه فته و قيامه ت
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
تا چاپ دوبیتی های کوردی و رسیدن حرفهای تازه بدرود
دو دوبیتی کوردی و یک رباعی فارسی تقدیم می کنم
ئهگهر دهئ ساته ئمشهوو نای دێره
بدهو بێا وه سهرینم ئای دێره
چنهو هامه خێال وو چهم وه رێتم
خودا زانێ ک زۆ ههم بێای دێره
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
سه چۆ ئهوو یهک دیارۆمن من وو تو
رهفیق گیانهێ گیانۆمن من وو تو
ت وێنهئ خوهر م چۆ ئاساره مینم
مهگهر دوو شان وه شانۆمن من وو تو
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
شرح واژگان
ساته: این ساعت ـــــ ئمشهوو: امشب ـــــ نای:نیایی ــــ دێره: دیر است
سهرینم:بالینم ـــــ چنهو :انگونه ــــ هامه:هستم ــــ چهم وه رێتم:چشم براهتم
زانێ: می داند ــــ زۆ:زود ـــــــــــــ سه چۆ: چگونه ــــ ئهوو یهک: از همدیگر
دیارۆمن: پیدا باشیم ( معنی بیت : چونه می شود که من و تو از هم آگاه باشیم)
رهفیق گیانهێ گیانۆمن: معنی این ترکیب همان (رفیق جان جانی) می باشد
وێنهئ: مانند ــــ خوهر: خورشید ــــ ئاساره: ستاره ــــ مینم: می مانم ـــ دوو:می شود
شان وه شانۆمن :شانه به شانه ( مگر می شود من و تو در کنار هم باشیم )
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
از مهر تو دشت ها پر از زیتونند
رگهای غرور تاکها پر خونند
از لطف سر زلف تو بازار جنون
گرم است و تمام بیدها مجنونند
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
سال خوبی داشته باشید
تو پهمگ ژهنیت وو م بلوور
م عاشقم وو
تو ورسگ
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
په مگ :پنبه ــــ ژه نین:نواختن ــــ ورسگ: گرسنه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ههر شهو وه هۆر هاتنت زرکهئ چهمم دیائ تا وه سوو
دی رووژنای رووژ ههم تامازروو چهم نیهورئ
چهمم ده خوهر بئزانیه ، بهختت بسوزئ مانگ نوو
------
بئ دووس وجاخ کووریه ئهر دهس خوهر ئهو دهستوو
چۆ زارو خوهئ خهلهتن پرسم ههوال هاتنت
ده وا ٬ ده مال خالوان ، ده وهیل و چئهیلئ چۆ کهپوو
-----
ملوانگئ بریاگهسهو ، پهخشه ده دیشت ئاسمان
دارا و نهدار رۆ زهمین شهوو گشتمان هایمه تهما
ئهر میهرگئ دهئ داجرئ کهئ بکه فئ ده تالهمان
-----
ده ئی شهمالهئ ئاگره پا نیهگرئ دی ئی تۆه مه
چۆ داول هشک و رهق ک قورو قامهتئ چگه
بۆ مهسه سا بهشه و کهر ههرچگ قلاسه دهئ شۆ ه مه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
شرح واژگان
شهو: شب ___ هۆرئ: یاد ___ هاتنت :آمدنت ___ زرکهئ: سوسو کردن ( در اینجا به معنی انتظار)
چهمم:چشمم ___ دیائ: می آید ___ سوو: صبح ـــــ رووژنای رووژ : روشنایی روز
تامازروو :اشتیاق به چیزی داشتن ــــخوهر : خورشید ___ بئزانیه:بی میل بودن نسبت به چیزی
مانگ: ماه ـــ وجاخ: اجاق ___ زارو : کودک ___ خوهئ خهلهتن: کسی که خود را فریب می دهد
ههوال: احوال___ وا : باد ___ مال خالوان: کفشدوزک ___وهیل و چئهیل: سرگردان
کهپوو: قاصدک ___ ملوانگ: گردنبندــــبریاگهسهو: از هم گسسته است ___ دیشت:دشت
گشتمان: همگی ___ تهما: طمع ___میهرگ: دانه های گردنبند و ...____ داجرئ : پایین افتادن
بکه فئ: بیفتد ___ تالهمان: طالع ما ــــ شهمالهئ ئاگره : شراره ی آتش ___ نیهگرئ : نمی گیرد
تۆ ه م:زمینی که تخمش پاشیده اند ــــداول : مترسک___ هشک و رهق : خشک و بی رمق
قوروئ: قدر و ارزش ـــــ چگه: رفته است ___بۆ مهسه: شده ام ___ سا: سایه
بهشه و کهر: کسی که چیزی را بین دیگران تقسیم می کند ___ قلا : کلاغ
شۆه م: زمینی که شخمش زده باشند
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
در فرصتی دیگر درباره ی این قالب و ترجمه ی این شعر خواهم نوشت
شهراو ليوئ تو شين عهسهل كرد
شهراوهئ زولف تو سا خس ده عالهم
دو بهيتي ليوئ تو سۆرئ غهزهل كرد
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
شرح واژگان
دهمت: دهانت ـــــ جميا:تكان خوردن ـــــ هۆرئ:ياد ـــــ مهتهل: قصه
شهراو:شراب ـــــ ليوئ: لب ـــــ شين:شیون و زاري ( در اينجا كنايه از رونق انداختن است )
شهراوهئ:تارهاي انبوه زلف - خوشه ـــــ سا:سايه ـــــ خس :انداخت ـــ ده: از
سۆرئ:عروسي ( در اينجا به معني آبرو بردن امده است ) ـــ غهزهل:غزل
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بعضی تعابیر و مفهوم ها در زبان کردی جنوبی وجود دارد که هر چقدر هم
تلاش صورت گیرد نمی توان در قالب ترجمه انها را عرضه کرد و به نوعی از ان
مفهوم واقعی خود دور می شوند و این مورد از قابلیت های بالای این زبان است
تصاویر و تعابیر این دوبیتی در مصرع دوم وچهارم از این نوعند که از ترجمه ی
این شعر گذشتم و فقط به شرح واژگان بسنده کردم - امیدورام بپسندید
خياليان دلخوهشيهوو
دياريان سهرخوهشي
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
تا ئي دهره وازه رۆ وه بازار نهكهم
ئهر مردمه ئهر ژيامه خوهم ژار نهكهم
ئي رووژگه نهشكنم ئهگهر سهد رووژووگ
تا وه قهن ليو ساقي ئفتار نهكهم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ترجمه
چشمهاي تو دو خم شراب دربسته اند
خيالشان دلخوشي است و
ديدارشان سرخوشي
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ
با وجود اين درگاه به هيچ بازاري نمي روم
براي زنده ماندن از كسي تمنا نمي كنم
روزه دار مي مانم اگر صد روز ديگر هم بگذرد
تا با شيريني لبهاي ساقي افطار كنم
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
متفاوت از همین شعر که اولی برداشتی ست آزاد از شاعر توانای کشورجناب آقای جلیل صفربیگی
و دومی ترجمه ایست تقریبا لفظ به لفظ از خودم که امیدوارم بپذیرید .
از جناب آقای صفربیگی دوست و همشهری عزیزم هم بسیار سپاسگزارم .
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
شعر
تاج ئاسارهئ دارشياگه وو
گيس رشانگهسهوو شانيهل شه که ت و تهكياگ زهمين
بالا پوش ده واران
خشت خشت گيان شووردگه و
گهرمهشين وا شئوهئ شيوانگه
وه چينه یل تيژ ک ده جامهك ئاو که فتگه
رويائل خۆنالین
دياره گوپ رنيه مانگ
ماسي بۆچگ قرمز ده حهوز مردگه
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ترجمه ی اول از جناب اقای صفربیگی
تاج ستاره از سرش افتاده و
موهایش روی شانه ی زمین ریخته اند
چنان خیس اشک است
که گویی باران را پوشیده
باد
شیون می کند و
آب
موج بر می دارد
-رویاهایش زخم می خورند-
ماه
با صورت خراشیده
به ماهی قرمز مرده در حوض می نگرد
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ترجمه ی دوم ترجمه ایست تقریبا لفظ به لفظ از خودم
تاج ستاره ای که بر سر داشت
گسسته است
زلف آشفته اش را ریخته بر شانه های تکیده ی زمین
تن پوشی از باران خشت خشت جانش را
شسته و فروریخته
در شیون بلند باد صورتش اشفته است و
با موجهای تند و تیزی که بر ایینه ی اب افتاده
رویاهایش زخمی و خون الودند
ببین
ماه صورتش را خراشیده است
ماهی قرمز کوچکی در حوض جان داده است
پیشکش به مهربانی استاد عزیزی که همیشه به من لطف دارند -- نامشان ماندگار
كهپوو ههم نۆن كي هاوهت ، دلم پر ده غهمه ئمشهو
نه ئاساره ٬ نه مانگ دۆنم ، ههوا تووز و تهمه ئمشهو
كۆوه و زار و زهمين نالن ، ده جۆرئ ئاسمان وارن
سهرهو رئش غهم و داغم ٬ نيهزانم ههم چهمه ئمشهو
كهپوو هاتم نههاتهو و تهرفئتونه ئيل ئاوارهم
غهم ههرچگ سيا بهخته ده ئي ملكه جهمه ئمشهو
خيالم پۆك و خاپۆره ، وجاخ و كوانگم كوره
بنوورهئ شاره چۆ چووله ، خهراوهئ بئ شهمه ئمشهو
زهمين گيژهوو زهمان ماتل ، چريكهئ ئاسمان ها گل
ده شين شا گۆل شارم شنهئ وائ ماتهمه ئمشهو
كهپوو وينهئ خوروو ئاوس ده خۆنه ئاسمانم ههم
زهمين لهرزئ ، زهمان لهرزئ ، دلم وينهئ بهمه ئمشهو
چيهمم واران خۆنهوو دل غهزهل ئۆش بهزهينامهم
ده ئي داغ گرانهي ههر چگه بۆشم كهمه ئمشهو
كهپوو گيرم ، نه ركنم ههس ك دهرچم ٬ نيشه ئلگهردم
ده ههر جي پا بنهم ليلهو لكهو ليجهو لهمه ئمشهو
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ترجمه ی فارسی غزل
قاصدک باز از که خبر آورده ای؟ ٬ دلم لبریز غم است امشب
نه ستاره ای می بینم و نه ماهی ٬ هوا را گرد و غبار گرفته است امشب
کوه ٬ دشت... زمین می نالد و همانند آسمان ( غم ) می بارند
و من لبریز داغ و دردم نمی دانم این چه حالی است که امشب دارم
قاصدک هرچه می اید بد بیاری است و بس ٬ پراکنده است ایل آواره ام
امشب این دیار سرشار از غم همه ی سیاه بختهای جهان است
خیالم خالی و خاکستر ٬ اجاق خانه ام کور
نگاه کن کسی نمانده است ٬ شهر خرابه ی بی چراغی بیش نیست
زمین گیج و زمان وامانده است ٬ ناله های آسمان در هم می پیچند
در غم هجران شاه گل شهرم طوفان ماتم می وزد امشب
قاصدک اسمان من همچون غروبی است که آبستن خون است
زمین می لرزد ٬زمان می لرزد ٬ دلم بسان بم شده است امشب
باران خون می بارد از چشمهای من ٬ دلم از رنجنامه ام غزل می گوید
از این داغ گران هرچه بگویم باز هم کم گفته ام امشب
قاصدک گرفتارم ٬ نه پای رفتن دارم و نه راه برگشتن
هر جا که پا می گذارم تار و سخت و سرازیری است و سربالایی
یا علی
خوهمي ده حال و روژم سهر نيهرارم
ئهگه ر نايهوو ديارم ده خهريوي
ده حهلقهئ دارئ ئاخر سهر درارم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
چهمم كهفته تونو دل پهر دراورد
خيهو خهم گرت و ده خوم سهر دراورد
دلم نامه قهفهس پهئ دووس نهگرئگ
ده شانس شهر قهفهس ههم پهر دراورد
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ۳/۷/۷۹
شرح واژگان
نيهكيشئ = نمي كشد ــــــــ ئهوو ديارم =به ديدارم ــــــ خوهمي=خودم
سهر نيهرارم=سر در نمي آورم ــــــ نايهوو ديارم= به ديدارم اگر نياييد
چهمم = چشمم ــــــ كهفته تونو=به تو افتاد ـــــ خيهو=مبتلا شدن در اينجا
خهم=غم ــــــ خوم= خم شراب ـــــــ نهگرئگ=نگيرد ــــــ ده= به معني از ميايد
در این شب سیاه تو خورشید خانه ای
شور ترانه های نسیم شبانه ای
همراه اشک و ساز سکوت و صدای آب
امشب خدای هر غزل عاشقانه ای
موجی گرفته در شب یلدای زلف تو
چون وصل آب و باد به هر رودخانه ای
هر لحظه باد زلف تو را شانه می کشد
انگار می خورد به تنم تازیانه ای
بانوی ایلیاتی دریا تبار من
هر آن برای بودن هر دم بهانه ای
در روح مست حافظ شیرین سخن،غزل
در دشت ذهن عاشق فایز ، ترانه ای
در من نفس بکش که از این تن رها شوم
در من زلال زمزمه ی عارفانه ای
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ۹/۳/۸۷
سپاس از لطف همه ی دوستان عزیزم .
من خه م و ئه و ته م تا روژی مرده ن
___________________________
باوه یال نام کوهی است در روستای بانویزه از توابع شهرستان ایلام که شاعر نامی کرد غلامرضا خان ارکوازی در سوک فرزندش در قالب مثنوی های بسیار محکمی با ان درد دل کرده است .
اسفند 1387
بهمن 1387
دی 1387
مهر 1387
شهریور 1387
مرداد 1387
خرداد 1387
اردیبهشت 1387
فروردین 1387
اسفند 1386
بهمن 1386
دی 1386
آذر 1386
آبان 1386
مهر 1386
مرداد 1386
خرداد 1386
اسفند 1385
بهمن 1385
دی 1385
آبان 1385
مهر 1385
شهریور 1385
مرداد 1385
حسن فرجي
واران ( جليل صفر بيگي)
باران رويا ( ابراهيمي )
بهروز ياسمي
وه هار ( حمید یعقوبیان)
يوسف رستمي
تلیس ( حکمتی پور )
ما به صبح می رسیم ( خانی)
آب و کاشی
بركه ي مهتاب (مهدي معارف )
سکسکه های یک مست
ايلام سرزمين ناشناخته ها
اسلام انصاری فر
نسیم صبح ( سایه سار )
عرش شعر (نسيم )
با تو غزل ... ( احسان بیگ زاده )
هجووووم ( احسان مهديان )
كوچه هاي ارديبهشتي (مريم توفيقي )
صدای ابرنگها ( استاد بخشوده)
مهر (سحر)
آتش است این.... ( نی )
شاه سیب ( ایلناز حقوقی ) باران
آخرين هوار (رسولي جامع)
فصل فاصله ( دكتر محمد رضا تركي )
زبان و ادبيات لكي (كدخدايي)
چرخي بزن و .... (چيمن )
ايلام سرزمين ناشناخته ها
دری به باغ پریشانی
لوح- ادبي فرهنگي
قالب های نایت اسکین
